گرامر زبان  فرانسوی برای افراد مبتدی - خلاصه‌ای از گرامر فرانسوی

گرامر زبان فرانسوی تا حدی پیچیده است، و ما در اینجا متریال کافی در اختیار شما می‌گذاریم تا با آن‌ها کم کم آشنا شوید. در این بخش با مطالب آسان شروع می‌کنیم، یک پس‌زمینۀ کلی راجع‌به چیزهایی که به شما گفته خواهد شد، ارائه می‌دهیم تا با موضوعاتی که در قسمت‌های بعدی مواجه خواهید شد، بیشتر آشنا شوید. اگر برای خواندن این بخش که خلاصه‌ای از گرامر زبان فرانسوی می‌باشد، وقت بگذارید، با الفبای گرامر آشنا می‌شوید تا در طول سفری که عازمش هستید کمکتان کند. به‌علاوه شما می‌توانید از این کتا‌ب‌ها نیز برای یادگیری گرامر زبان فرانسه استفاده کنید.

ادات سخن

اگر بدانید زبان متشکل از چه بخش‌هایی است، یادگیری آن راحت می‌شود. برای فهمیدن اساس هر زبانی، مثل زبان مادری خودتان و زبان فرانسه، باید ادات سخن را تشخیص بدهید، یعنی انواع کلمات مختلفی که یک زبان را تشکیل می‌دهند و اینکه چگونه کار می‌کنند. قسمت بعدی این اطلاعات را به شما می‌دهد.

اسم‌ها

در ابتدای یادگیری گرامر زبان فرانسه، باید سه نکتۀ اساسی را راجع‌به یک اسم فرانسوی بدانید:

• اسم اشاره به افراد، مکان‌ها، اشیاء یا مفاهیم دارد.
• اسم، جنس (مذکر، he یا مونث، she)، و تعداد (مفرد یا جمع) دارد. شما باید مشخصات اسم‌ها را بدانید تا اجزای یک جمله را با آن‌ها تطبیق دهید. این، مطابقت با جنس و تعداد نام دارد.
• اسم می‌تواند نقش‌های متفاوتی در جمله داشته باشد:

• می‌تواند فاعل فعل باشد، مثل واژۀ پروفسور در این جمله:Le professeur Parle.  (پروفسور صحبت می‌کند.)
• می‌تواند مفعول فعل باشد، مثل واژۀ ماه در جملۀ: Nous regadins la lune (ما ماه را نگاه می‌کنیم.)

حرف تعریف

حرف تعریف کلمه‌ای کوچک، اما اساسی است که یک اسم را همراه با جنس و تعدادش معرفی می‌کند. حروف اضافه در سه شکل پدیدار می‌شوند:

• حروف تعریف معین (معرفه): le, la, l’  و les (the). برای مثال: les enfants (the children).
• حروف تعریف نامعین (نکره):

un و  une (a/an), des (someتعدادی/), و  de و  d’ (no/not anyهیچی/).

برای مثال: un chat (a cat )

• حروف تعریف جزئی یا مقداری:

Du, de, la, de, l’, و  des (some).

برای مثال:  de l’ eau (some water)مقداری آّب

صفت‌ها

یک صفت به اسم رنگ می‌دهد. برای مثال: (یک دانش آموز سخت‌کوش) un étudiant sérieux. برای استفاده از صفات les در فرانسه باید دو چیز را بدانید:

• صفت مثل یک انسان دمدمی مزاج است، یعنی مطابق با اسمی که آن‌را توصیف می‌کند، تغییر هم می‌کند. صفت می‌تواند مفرد مذکر، جمع مذکر، مفرد مونث، یا جمع مونث باشد. تطابق یک صفت با اسمی که آن‌را توصیف می‌کند، مطابقت با صفت نام دارد.
• بیشتر صفت‌های فرانسوی بعد از اسم قرار داده شده‌اند، نه مثل زبان انگلیسی، قبل اسم. برای مثال شما می‌گویید une voiture rouge (a red car)یک ماشین قرمز. در این مثال، rouge(قرمز) بعد از voiture (ماشین) می‌آید.

فعل‌ها

فعل‌ها جزء مرکزی یک جمله هستند زیرا آن‌ها اطلاعاتی اساسی را ارائه می‌دهند. آن‌ها برای این کار به شکل‌های مختلفی درمی‌آیند.

آن‌ها حاکی ازین مواردند:

• چه عملی از طریق انتخاب مصدر، انجام می‌شود
• با انتخاب فاعل، چه کسی آن کار را انجام داد
• با انتخاب زمان، کِی آن کار انجام شد

تعیین مصدر

مصدر مانند اسم فعل است. مصدر نوع یک فعل را نیز به شما می‌گوید: افعال باقاعده براساس حروف آخر مصدرشان، به سه گروه تقسیم شده‌اند. آن‌ها عبارتند از:

• افعالی که با –er خاتمه می‌یابند، مثل parler (حرف‌زدن)
• افعالی که با –ir  خاتمه می‌یابند، مثل finir (تمام‌کردن)
• افعالی که با –re خاتمه می‌یابند، مثل vendre (فروختن)

و افعال بی‌قاعده نیز وجود دارند، مثل avoir (داشتن)، aller (رفتن)، faire (انجام‌دادن/درست‌کردن)، و être (بودن)، مثال‌های بسیار زیاد دیگر. این فعل‌ها، زمانی‌که صرف می‌شوند (برای نشان‌دادن فاعل و زمان تغییر می‌کنند)، از الگوهای متفاوتی پیروی می‌کنند.

ایجاد تطابق فاعل با فعل

برای گذاشتن فعلی جهت انجام کاری (صرف‌کردن فعل)، به یک فاعل (کسی یا چیزی‌که کار را انجام می‌دهد) نیاز دارید. در زبان فرانسوی، مانند انگلیسی، همواره فاعل را مشخص می‌کنید، به‌جز زمان دستوردادن. هر فاعل با شکلی از فعل که با آن متناسب است، جور می‌شود. این تفاوت‌هایی که در شکل وجود دارند، در آخر خود فعل پدیدار می‌شوند.برای مثال، شما می‌گویید:

 tu chantes (تو آواز میخونی) (you [مفرد و غیررسمی] sing) اما nous chantons (ما آواز می‌خوانیم) (we sing).

در اینجا، تغییر شکل پایان فعل براساس فاعل صورت گرفته است.

حرکت‌دادن یک عمل در زمان  

یک عمل را می‌توان در زمان‌های مختلفی نشان داد، مثل زمان (فعل)گذشته، زمان آینده، زمان شرطی، و زمان‌های زیاد دیگری. در این قسمت، مثال‌هایی از زمان‌های مختلف برای فعل parler (to speak) (حرف‌زدن)، آورده‌ایم:

• زمان حال: nous parlon (ما حرف می‌زنیم)
• زمان ماضی نامعین: nous parlions (ما عادت داشتیم حرف بزنیم)
• زمان آینده: nous parlerons (ما حرف خواهیم زد)

زمان‌ها به دو شکل می‌آیند: زمان ساده و زمان مرکب.

• زمان ساده، متشکل از یک فعل به شکل یک کلمه است، مثل vous parlez (تو حرف می‌زنی).
• زمان مرکب، شامل دو کلمه است، مثل: tu as parlé (شما حرف زدید).

بعضی از زمان‌ها یک حالت را نشان می‌دهند، مثل حالت شرطی و حالت نسبی. اما به بیان ساده‌تر، می‌توانید به آن حالت‌ها مثل دیگر زمان‌ها نگاه کنبد.

حروف ربط

حروف ربط (les conjonctions)، کلمات کوچک غیرقابل تغییری هستند که برای وصل‌کردن قسمت‌های یک جمله یا صرفاً کلمات، به‌کار می‌روند. برای مثال، در جملۀ tu sors ou tu rentres? (آیا به بیرون می‌ر‌وید یا می‌آیید داخل؟)، ou (یا) یک حرف ربط است.

قیدها

قید (un adverbe) یک کلمۀ کوچک است که گاهاً می‌تواند یک فعل، صفت یا یک قید دیگر  را با گفتن اینکه عمل موجود در سوال چگونه انجام گرفته، تغییر دهد: به‌آرامی، به‌سرعت، به‌طور جدی (lentement, vite, sérieusement). در این قسمت، مثالی است که نشان می‌دهد یک قید چه تاثیری بر یک جمله دارد:

• بدون قید: Julie parle et Paul écoute (جولی حرف می‌زند و پاول گوش می‌کند)
• با قید: Julie parle lentement et Paul écoute attentivement (جولی به‌آرامی حرف می‌زند و پاول به‌دقت به او گوش می‌دهد.)

حروف اضافه

حرف اضافه کلمۀ کوچکیست که بین یک فعل و یک اسم، یا بین دو اسم قرار گرفته تا رابطه‌ای مبنی بر مکان/جهت، زمان یا حالت را نشان دهد. حرف اضافه، یک عبارت قیدی که اطلاعاتی به جمله اضافه می‌کند را، مطرح می‌کند، مانند کاری که در این جمله می‌کند: Nous allons au cinema (ما به سینما می‌رویم). در این مثال، au حرف اضافه است.

نکته: یک حرف اضافه در زبان فرانسوی معنای خود را حفظ می‌کند، فرقی نمی‌کند چه کلماتی در اطرافش است، برخلاف حروف اضافۀ زبان انگلیسی که با فعل‌های مختلف، معنای متفاوتی می‌پذیرند. برای مثال، حرف اضافۀ after (بعد) در زبان انگلیسی بر زمان دلالت دارد—اما وقتی‌که آن را به فعل to look  اضافه می‌کنید، این معنا را نمی‌دهد. To look after (از کسی مراقبت‌کردن) هیچ ربطی به زمان ندارد!

ضمائر

برای جلوگیری از تکرار می‌توانید به‌جای یک اسم از ضمیر استفاده کنید. ضمیر یک کلمۀ ساختگی نیز هست که نه‌تنها باید با جنسیت (در اغلب اوقات) و تعداد اسم‌هایی که جایگزین آنها می‌شود، متناسب باشد بلکه باید با نقش آن در جمله نیز تناسب داشته باشد: ولو این نقش فاعل باشد یا مفعول. در این قسمت لیستی از انواع ضمائر ارائه شده که در قسمت‌های بعدی ممکن است با آن‌ها مواجه شوید:

• ضمائر فاعلی قبل از یک فعل هم‌ریشه می‌آیند، مثل: tu parles (تو حرف می‌زنی)، و nous écoutons (ما گوش می‌کنیم). این ضمائر عبارتنداز: je, (من)، tu (تو)، il (او(مرد))، elle (او(زن))، on (یک نفر)، nous (ما)، vous  (شما{ مفرد رسمی یا جمع رسمی و غیررسمی})، ils (آن‌ها، مذکر) و ells (آن‌ها، مونث).
• ضمائر مفعولی مستقیم جایگزین اسم‌هایی که مفعول مستقیم فعل هستند، می‌شوند .برای مثال: je l’ai vu (من او را دیدم). ضمائر مفعولی مستقیم عبارتند از:

me (me), te (you), le (him/it), la (her/it), l’ (him/her/it قبل از یک مصوت), nous (us), vous (you), les (them).

• ضمائر مفعولی غیرمستقیم جایگزین اسم‌هایی می‌شوند که مفعول غیرمستقیم فعل هستند. برای مثال:

Tu lui parles (تو با اون زن/مرد حرف می‌زنی). آن‌ها عبارتند از: me (به من)، te (به تو) lui  (به او (زن/مرد/اشیا یا حیوان))، nous (به ما)، vous (به شما)، leur (به آن‌ها).

• مفعول مستقیم y ، جایگزین اسمی که اغلب نشانگر یک مکان است، می‌شود. برای مثال: elle y va (آن زن به آنجا می‌رود). این نوع مفعول، مختص y  است.
• ضمیر فاعلی en  ، جایگزین اسمی می‌شود که مفعول فعل بوده و نیز بر کمیتی دلالت دارد. برای مثال:  tu en manges beaucoup  (مقدار زیادی از آن را خوردی). en یک نوع از این مفعول است.
• ضمایر تاکیدی، بعد از حروف اضافۀ خاصی، جایگزین اسم‌هایی می‌شوند که به افراد اشاره دارند. برای مثال: vien avec moi  (با من بیا). این ضمایر عبارتند از:

moi (me), toi (you), lui (him/It), elle(her/it), nous(us), vous(you), eux (them,مذکر), ellas(them, مونث).

• ضمایر فاعلی به فعل‌های صرفی ضمیری کمک می‌کنند تا عملی که بر روی یک نفر انجام شده را نشان دهند. برای مثال: elle se regarde dans le miroir (او (زن) به خودش در آینه نگاه میکند). ضمایر فاعلی عبارتند ار:

Me(خودم), te(خودت), se (خودش (زن/مرد/اشیا یا حیوان)), nous(خودمان), vous (خودتان), se.(خودشان)

اساس نوشتن جمله

بعد از اینکه با ادات سخن در زبان فرانسه آشنا شدید، می‌توانید آن‌ها را کنار هم بگذارید و جمله بسازید. قسمت‌های بعدی توضیح می‌دهند که چگونه یک جمله را با فعل شروع کرده و سپس به آن رنگ و لعاب اضافه کنید.

شروع با یک فعل صرفی

برای اینکه یک فعل بتواند در جمله عملکرد خوبی داشته باشد، باید صرف شود، این بدان معناست که:

• فعل با فاعل به‌صورت شخص (اول/دوم /سوم شخص) و تعداد (جمع یا مفرد)، تطابق داشته باشد.
• نشان‌دادن زمان وقوع کاری، از طریق استفاده از زمان فعل(حال، گذشته، آینده و غیره)

برای عملی‌کردن هر دوی این کارها، باید الگوی صرف فعلتان را بدانید. فعل عموماً متشکل از یک ریشه و یک بخش پایانی است. مثالی در این قسمت ارائه شده: برای استفاده از الگوی زمان حال در یک فعل با‌قاعده با مصدر –er ، -er را حذف کنید و آن را جایگزین بخش‌های پایانی زیر که متناسب با فاعل هستند، کنید:

• برای je ، -e  را به ریشه اضافه کنید.
• برای tu ، -es را به ریشه اضافه کنید.
• برای il, elle, on ، به ریشه –e را اضافه کنید.
• برای nous، -ons را به ریشه اضافه کنید.
• برای vous ، -ez را به ریشه اضافه کنید.
• برای ils, elles، به ریشه –ent را اضافه کنید.

در اینجا از این بخش‌های پایانی، برای فعل danser (رقصیدن) استفاده شده است.

danser (رقصیدن)

Je danse                 nous dansons                  tu danses                   vous dansez         

Il/elle/on danse           ils/elles dansent

نکته: تمام افعال باقاعدۀ –er دار، از این الگو برای افعال زمان حال استفاده می‌کنند، پس اگر آن را حفظ کنید، تقریباً بر 80 درصد از صرف افعال زمان حال در زبان فرانسه تسلط پیدا کرده‌اید، زیرا فعل‌های –er دار، برای بیش از 80 درصد فعل‌های زبان فرانسه به حساب می‌آیند. در فعل‌های باقاعدۀ –ir و –re دار، قسمت پایانی فعلی که برای زمان حال استفاده می‌شود متفاوت است، اما ریشه‌شان با حذف مصدرهای پایانی –ir و –re ، به یک شکل است. سایر زمان‌ها، مثل زمان حال کامل، ناکامل و آینده، از ریشه و قسمت پایانی متفاوتی استفاده می‌کنند، اما همچنان از الگوهای صرفی تبعیت می‌کنند. قسمتIV و V ، درمورد الگوهای صرفی سایر زمان‌ها به‌صورت مفصل، توضیح می‌دهد.

اضافه‌کردن جزئیات

شما می‌توانید با اضافه‌کردن اطلاعاتی، به هر میزانی که می‌خواهید، جملاتتان را بسط دهید. گفتن جملۀ  les enfants chantent (بچه‌ها آواز می‌خوانند)، برای انتقال اطلاعات شروع خوبیست اما به جزئیات آن اشاره نشده، شما این‌طور فکر نمی‌کنید؟ بچه‌ها چه آوازی م‌یخوانند؟ کجا؟ و دقیقاً کی آواز می‌خوانند؟

برای گفتن اینکه چه چیزی می‌خوانند، از یک مفعول مستقیم مثل une chanson de Noël  (یکی از سرودهای کریسمس)،استفاده کرده و آن را بعد از فعل قرار دهید، مثل این جمله:

 les enfants chantent une de Noël

        (بچه‌ها یکی از سرودهای کریسمس را می‌خوانند).

• برای گفتن اینکه کجا آواز می‌خوانند، از یک عبارت قیدی مثل á l’ école (در مدرسه)، یا یک قید مثل ici (اینجا) استفاده کنید:

 les enfants chantent une chanson de Noël á l’ école

        (بچه‌ها سرود کریسمس را در مدرسه می‌خوانند).  

• برای گفتن اینکه کی آواز می‌خوانند، از یک عبارت قیدی مثل après le goûter (بعد از اسنک عصرگاهی)، یا یک قید مثل maintenant (الان) استفاده کنید. مثل این جمله:

les enfants chantent une chanson de Noël á l’ école, après le goûter

(بچه‌ها سرود کریسمس را در مدرسه، بعد از (خوردن) اسنک عصرگاهی خواندند).

همچنین، می‌توانید اسم‌ها را با استفاده از صفت‌ها، قوی‎تر کنید، اما باید مطمئن باشید که آن‌ها از لحاظ جنس و تعداد با اسم‌هایی که آن‌ها را توصیف می‌کنند، متناسب باشند. برای مثال:

Les petits enfants chantent une golie chanson de Noël á l’ école, après le bon goûter .

(بچه‌های کوچک یک سرود خوب کریسمس را در مدرسه بعد از اسنک عصرگاهی خواندند).

کارهای بامزه‌ای که می‌توانید با جمله‌هایتان انجام دهید

می‌توانید با روش‌های بسیاری، جملات فرانسویتان را جذاب‌تر کنید. می‌توانید آن‌ها را منفی کنید، برعکسشان کنید تا سوال بپرسید، و تمام اجزای آن‌ها را با یک‌دیگر مقایسه کنید.

منفی‌کردن

به‌یاد داشته باشید:
برای منفی‌کردن یک جمله درزبان فرانسه، نیازی نیست فعل را تغییر دهید یا چیزی به آن اضافه کنید(مثل آن کاری که در زبان انگلیسی با don’t می‌کنیم). تمام چیزی که به آن نیاز دارید، دو کلمۀ کوچک منفی، در منفی‌کردن‌های کلی هستند:  ne و pas (که با هم‌دیگر به‌معنای not(نه)هستند)، یا یک روش منفی‌کردن خاص مثلjamais (هرگز)،  rien (هیچ چیز)، personne (هیچکس)، nulle part (هیچ جا) به‌جای pas. اینجا مثال‌هایی آورده شده‌اند که نشان می‌دهند این کلمات در کجای جمله می‌آیند.

Pierre n’ écoute pas le prof (پریر به معلم گوش نمی‌کند)

Tu ne prends jamais le bus. (تو هیچوقت با اتوبوس نمیری)

Ellen ne fait rien. (او هیچکاری نمی‌کند.)

Nous n’ irons nulle part pour les vacances. (ما برای تعطیلات، هیچ جا نخواهیم رفت.)

پرسیدن سوال

در زبان فرانسه هم مانند زبان انگلیسی، می‌توانید یک سوال سادۀ بله-خیر بپرسید، مثل Aimez-vous les huitres? (صدف خوراکی دوست دارید؟). اگر به اطلاعات بیشتری نیاز دارید، می‌توانید از کلماتی پرسشی مانندquand (کی)، qui (چه کسی)، où(کجا)، pourquoi  (چرا)، comment (چگونه)، یا qu’ est-ce que (چی)، استفاده کنید.

هر دو حالت سوال می‌توانند به دو روش، کلمه‌بندی شوند:

• معکوس‌کردن ترتیب نرمال کلمات، از فاعل-فعل به فعل-فاعل، (که وارونه‌سازی نام دارد)، مثل این جمله : Aimez-vous les huitres? (صدف خوراکی را دوست داری؟)، که درمقابل این جمله vous aimez les huitres (صدف خوراکی را دوست دارید) قرار دارد. این ساختار در انگلیسی وجود ندارد.
• حفظ ترتیب نرمال کلمات و استفاده از علامت est-ce que در ابتدای سوال یا دقیقاً بعد از کلمۀ پرسشی، البته اگر کلمۀ پرسشی وجود داشته باشد. برای مثال: Est-ce que vous parlez française? (آیا به زبان فرانسه صحبت می‌کنید؟)  یا Où est –ce que vous parlez française?  (کجا به زبان فرانسه صحبت می‌کنید؟).

مقایسه‌کردن

زبان فرانسه مانند زبان انگلیسی مقایسه می‌کند:

• برتری نسبی(تفضیلی): برای مثال، Il est plus grand que moi. (او قد بلند تر(قدش بیشتر) از من است)
• پستی (کهتری) نسبی: برای مثال: Il est moins intéressant que toi. (جذابیت او از من کمتر است).
• برابری نسبی: برای مثال: Il est aussi grand que moi. (او هم قد من است.)

چندین زمان(فعل) و حالت

وقتی‌که باید فراتر از زمان حال بروید، به زمان‌های جدیدی نیاز پیدا می‌کنید! زبان فرانسه، حدوداً 18 زمان و حالت برای انتخاب دارد. ما اینجا، بر روی زمان و حالت‌هایی تمرکز می‌کنیم که بیشتر از آن‌ها استفاده خواهید کرد: حال ناکامل، آینده، شرطی، وجه شرطی، و دستوری برای زمان‌های ساده، و نیز حال کامل، ماضی بعید، شرطی گذشته، برای زمان‌های مرکب.

زمان گذشته

برای نشان‌دادن عملی در گذشته، زبان فرانسه دو زمان اصلی که از بین آن‌ها باید انتخاب کرد، زمان passé compose (حال کامل)، عملی که درگذشته رخ داده را عنوان می‌کند، و زمان imparfait  (ناکامل) که شرح می‌دهد وقتی که عملی در گذشته اتفاق افتاد، شرایط چگونه بود. این imparfait ، اینکه همه چیز در گذشته، مثلاً در زمان کودکی شما چگونه بود را بدون توجه به تاریخ خاصی، نیز توصیف می‌کند. در این قسمت، این زمان‌ها در عمل نشان داده شده‌اند:

• Passé compose: عنوان کردن یک عملی در گذشته: Hier nous sommes allés au ciné.

 (ما دیروز به سینما رفتیم.)

• Imparfait: وقتی‌که عملی در گذشته اتفاق افتاد، شرایط چگونه بود: Quand je suis sorti ce matin, il faisait beau.

(وقتی‌که امروز صبح بیرون رفتم، هوا خوب بود)

• Imparfait: همه چیز در گذشته چگونه بود: Quand nous éttions petits, nous jouions au parc.

(وقتی‌که ما بچه بودیم، همیشه در پارک بازی می‌کردیم)

زمان آینده

زمان فعل آینده(le futur) ، اتفاقات احتمالی آینده را شرح می‌دهد، مثل je finirai ça plus tard (این کار را بعداً تمام خواهم کرد).

نکته: برای توصیف اتفاقی در آینده که با قطعیت به وقوع خواهد پیوست، زبان فرانسه از future proche (آیندۀ آنی) استفاده می‌کند. برای مثال: Il est 6h30, elle va preparer le diner (ساعت 6:30 است، او قصد دارد شام را آماده کند.)

نکته: زمان آینده، احتمالاً آسان‌ترین زمان برای صرف فعل است، زیرا ریشۀ آن مصدر است. پایان‌دهنده‌های فعل زمان آینده شامل: -ai, -as, -a, -ons, -ez, -ont هستند. در اینجا، فعل باقاعده‌ای‌که به –er ختم می‌شود را به‌صورت کامل در زمان آینده صرف کرده‌ایم.

manger (خوردن)

Je mangerai            nous mangerons

tu mangeras           vous mangerez

il/elle/on mangera    ils/elles mangeront

شرطی

 شرطی یک زمان ساده است، و ریشه‌اش برگرفته از مصدر است، مثل زمان آینده(قسمت بعد را ببینید)، پس صرف‌کردنش هم  تقریباً کار راحتی است. شرطی‌ها با –ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient خاتمه می‌یابند.

زبان فرانسه از le conditionnel  (شرطی‌ها) استفاده می‌کند تا موارد زیر را  نشان دهد:

• خیالبافی‌ها/ موقعیت‌های فرضی، با ترکیبی از زمان ناکامل (برای جزئیات بیشتر، قسمت قبلی "زمان گذشته" را ببینید). برای مثال: S’il pleuvait, je resterais á la aison (اگر باران می‌بارید، در خانه می‌ماندم).
• نصیحت دوستانه، با استفاده از فعل devoir (باید.). برای مثال: Tu devrais manger moins de sucre. (باید کمتر شکر بخوری).
• درخواست‌های مودبانه، با استفاده از فعل pouvoir (توانستن). برای مثال:

آرزوها، با استفاده از فعل vouloir (خواستن) یا aimer (دوست داشتن). برای مثال: Nous aimerions gagner le loto. (ما دوست داریم که لاتاری را ببریم).

• آینده در بستر گذشته. برای مثال: Sherlock pensait qu’ il découvrirait l’ assassin. (شرلوک فکر می‌کرد که قرار است او قاتل را شناسایی کند).

وجه شرطی

از وجه شرطی به‌طور معمول در زبان فرانسه استفاده می‌شود تا بگویید که می‌خواهید شخصی کاری را انجام دهد، ازاینکه اتفاقی رخ می‌دهد خوشحالید یا ناراحت، یا از وقوع چیزی می‌ترسید. وجه شرطی ممکن است برای انگلیسی‌زبانانی که زبان مادریشان انگلیسی‌ست، سخت به‌نظر بیاید زیرا این ساختار زیاد در انگلیسی وجود ندارد. در این قسمت مثال‌هایی از subjonctif  (وجه شرطی) آمده است:

Pierr veut que vous partiez.

(پیر می‌خواهد شما اینجا را ترک کنید)

Il faut que tu prennes un décision.

(شما باید یک تصمیم بگیرید)

Les enfants sont contents que l’ école finesse.

 (بچه‌ها از اینکه مدرسه تمام شد، خوشحالند.)

 به‌یاد داشته باشید

یک جمله با یک فعل وجه شرطی، با یک عبارت محرک شروع می‌شود و دو فاعل متفاوت دارد.

در سه مثال قبلی، veut, que, Il faut que, sont contents que مثال‌هایی از شروع‌کنندۀ وجه شرطی هستند. شروع‌کننده‌های بسیار زیادی وجود دارند و در قسمت‌های بعدی، لیستی طولانی از پرکاربردترین آن‌ها را در اختیار شما قرار خواهیم داد.

سه مثال قبلی، جملاتی هستند که متشکل از دو عبارت(قسمت) و دو فاعل متفاوت هستند: Pierre و vous در مثال اول، il و tu در دومی، و les enfants  و l’ école درسومی.

جملات دستوری

از جملات دستوری برای این استفاده کنید که بخواهید به یک تا چند نفر بگویید چه کاری را بکنند و چه کاری را نکنند. این، یک زمان فعل باقاعده نیست، زیرا فاعل در آن نشان داده نمی‌شود، و فقط سه شکل دارد که دقیقاً از صرف فعل زمان حال بسیاری از افعال، قرض گرفته شده‌اند.

برای مثال، در این قسمت سه شکل دستوری برای افعالی که به –er ختم می‌شوند، وجود دارد:

• زمان حال شکل tu(تو) برای فعل parler : Parle! (حرف بزن!)
• زمان حال شکل nous (ما): Parlons! (بیایید حرف بزنیم!)
• زمان حال شکل vous (شما/جمع): Parlez! (حرف بزنید!)

نکته:
جملات دستوری منفی نیز به همین شکل ساخته می‌شوند. فقط کافیست قبل از وجه دستوری ne و بعد از آن  pas را اضافه کنید. مثل این:

• از عبارت دستوری مثبت Parle (حرف بزن)، تا ne parle pas (حرف نزن).
• از عبارت دستوری مثبت parlons (بیایید حرف بزنیم)، تا ne parlons pas! (بیایید حرف نزنیم).
• از عبارت دستوری مثبت parlez (حرف بزنید)، تا ne parlez pas (حرف نزنید).

زمان‌های مرکب (ترکیبی از زمان حال و گذشته)

زمان‌های مرکب در زبان فرانسه، به شکل فعل‌های دوتایی هستند که همواره عملی را نشان می‌دهد که پیش از عمل اصلی اتفاق افتاده. برای مثال، اون قبل از اینکه صدای زنگش دربیاد، از خواب بیدار شده بود، فعل ماضی بعید، بیدار شده بود، است. زبان فرانسه، زمان‌های مرکب متعددی دارد و پرکاربردترین آن‌ها عبارتنداز: حال کامل، که در قسمت‌های قبلی درمورد آن بحث کردیم، ماضی بعید، آیندۀ کامل و گذشتۀ شرطی.

یک زمان فعل مرکب، از کنار هم قراردادن یکی از اشکال کمک فعل‌های صرفی— (to be) êtreو avoir(داشتن)—و نیز اسم مفعول فعل اصلی، تشکیل می‌شوند.

شکل و نحوۀ استفاده از زمان فعل مرکب، درزبان انگلیسی و فرانسه با یک‌دیگر فرق دارند (انگلیسی ممکن است از شکل سه کلمه‌ای استفاده کند). این شکل‌ها، در زبان فرانسه بیشتر و دقیق‌تر رخ می‌دهند. در این قسمت مثال‌هایی از زمان‌های مرکب در زبان فرانسه با ترجمۀ غیرتخت‌اللفظی، آورده شده است:

• ماضی بعید: Ill était déjá allé á la boulangerie. (او از قبل به نانوایی رفته بود).
• آیندۀ کامل: Je m’ amuserai quand j’ aurai finin mon travail. (هر وقت کارم تمام شد، بازی خواهم کرد).
• گذشتۀ شرطی: Si elle avait su, elle aurait choisi l’ autre solution (اگر می‌دانست، راه حل دیگری را انتخاب می‌کرد).