نگاه اجمالی بر مبحث اسم در زبان ترکی

اسم ها و عبارات اسمی در زبان ترکی

در زبان ترکی، اسم (Noun) به کلماتی اطلاق می‌شود که برای اشاره به فرد، شیء، مکان یا حتی مفاهیم انتزاعی مانند "خوشحالی" یا "آرامش" استفاده می‌شوند. عبارات اسمی (Noun Phrases) به مجموعه‌ای از کلمات گفته می‌شود که اطراف یک اسم قرار می‌گیرند و می‌توانند شامل صفت‌ها، ضمیرها، صفت‌های اشاره و سایر تغییر‌دهنده‌ها (modifiers) باشند. این عبارات در زبان ترکی نقشی مشابه با زبان‌های دیگر، از جمله زبان انگلیسی، ایفا می‌کنند و در جایگاه‌های مختلفی از جمله فاعل، مفعول یا گزاره ظاهر می‌شوند.

عبارات اسمی در زبان ترکی، مانند جمله‌ی معروف "He is a doctor" که در آن "doctor" به‌عنوان اسم به‌کار رفته است، ممکن است زمان و شخص را همانند افعال، در جمله منتقل کنند. در زبان ترکی، اسم‌ها و عبارات اسمی با توجه به نوع جمله، محل و کاربرد خاص خود تغییراتی پیدا می‌کنند.

در ادامه، با استفاده از مثال‌هایی از جمله‌های ترکی، به نحوه ساخت و استفاده از اسم‌ها و عبارات اسمی در زبان ترکی پرداخته خواهد شد. این آشنایی با ساختار گرامری زبان ترکی به درک بهتر چگونگی استفاده از اسم‌ها و جایگاه‌های آن‌ها در جملات کمک می‌کند.

برای اطلاعات بیشتر، می‌توانید به آشنایی با اسم‌ها و عبارات اسمی در گرامر زبان ترکی مراجعه کنید و با نمونه‌های بیشتری از کاربرد اسم‌ها در جملات ترکی آشنا شوید.

به‌عنوان یک فاعل:

Yaᶊlɪ kadin otobüs bekliyordu (زن مسن)

Çocuklar parka gittiler (بچه‌ها)

Babam annemi aramɪᶊ ama annem evde değilmiᶊ (پدرم-مادرم)

به‌عنوان یک مفعول مستقیم:

Annem gazeteyi okuyor

Kim Türk kahvesi içti? (قهوه ترک)

به‌عنوان یک مکان:

Çocuklar sinemada size bekliyorlar (سینما)

 Annem Istanbul ‘a otouruyor (در استانبول)

به‌عنوان یک جهت:

Yarɪn Erzurum’a gidiyoruz (به ارض روم)

 Kapɪya mɪ bakɪyorsunuz? (در)

به‌عنوان یک منبع:

Kediler içeriye camdan girmiᶊler.

Smsun’dan ne zaman geldiler? (از سامسون)

به‌عنوان یک گزاره:

Selim üniversite öğrencisi.

Annem doktordaymɪᶊ (در مطب دکتر بود)

به‌عنوان مکمل یک پسایند (لفظ الحاقی)

Bu çiçekleri Selin için getirmiᶊler. (این گل‌ها را برای تو آورده بودند)

Annem bile Orhan’ɪ tanɪyamadɪ (مادرم)

وند تصریفی گروه‌های اسمی در زبان ترکی

همانطور که در مثال‌های فوق مشاهده می‌کنید، در زبان ترکی اسم‌ها بسته به جایگاه و نقش گرامری که در جمله ایفا می‌کنند، نشانه‌های حالت (case markers) را به خود می‌گیرند. این نشانه‌ها، که به صورت واج‌هایی به نقش گرامری کلمات اشاره دارند، در ترکیب با اسم‌ها ظاهر می‌شوند و معنا و ساختار جمله را تغییر می‌دهند. علاوه بر این، اسم‌ها ممکن است نشانه‌های جمع و ملکی را نیز در بر گیرند.

در زبان ترکی، این نشانه‌ها به صورت چسبیده و در ترتیبی مشخص بعد از ریشه‌ی اسم قرار می‌گیرند. این ویژگی به همراه ترتیب خاصی که برای ترکیب‌های اسمی وجود دارد، نشان‌دهنده‌ی ساختار گرامری پیچیده و منسجم این زبان است.

ساختار ترکیب اسمی در زبان ترکی:

فرمت عمومی برای یک ترکیب اسمی در زبان ترکی به شکل زیر است:

• ریشۀ اسم – جمع – ملکی – نشانه
  مثال‌ها:
• Araba- lar- ɪm-a (ماشین‌هایم)
• Çocuk-lar-ɪ-nɪ (بچه‌هایش)

زمانی که اسم‌ها در جایگاه گزاره (predicate) قرار می‌گیرند، علاوه بر case marker‌ها و نشانه‌های جمع و ملکی، ممکن است وندهای تصریفی زمان و شخص را نیز به دوش بکشند. این وندها به تطابق میان فاعل و گزاره کمک کرده و زمان و شخص فعل را مشخص می‌کنند.

فرمت کامل ترکیب اسمی در جایگاه گزاره:

• ریشۀ اسم – جمع – ملکی – نشانه – زمان – شخص
  مثال‌ها:
• Araba- lar- ɪm-da-ydɪ-n (داخل ماشین‌هایم بودی)
• Çocuk- lar- ɪ-nɪn-mɪᶊ (مال بچه‌ها بوده)

ریشه‌گیری اسم‌ها

اسم‌ها از فعل‌ها، صفت‌ها، و دیگر اسم به وسیلۀ پسوندگذاری مشتق می‌شوند. در این قسمت اسم‌هایی را مشاهده می‌کنید که از پسوندها مشتق شده است:

ترکیبات اسمی

روش دیگر برای درست‌کردن اسم، ترکیب‌کردن است. در این قسمت مثال‌هایی از " کلمات غیرمرکب" آمده که بخشی بعنوان درست‌کنندۀ ترکیب ندارند. این‌ها تفاوت چندانی با کلمات مکمل در انگلیسی به لحاظ ریشه‌گیریشان ندارند. در بعضی موارد، دو اسم جوری نوشته می‌شوند که گویی یک کلمه است، در موارد دیگر، مانند مثال‌های زیر اینگونه نیست                          .

anneanne                 "مادربزرگ"            (anne+ anne)

erkek kardeᶊ            “برادر”                    (erkek+ kardeᶊ)

ᶊiᶊ kebab                  "چلو کباب برگ"       (ᶊiᶊ+ keba)

karafatma                  "سوسک حمام"        (kara+ fatma)

karabiber                    "فلفل سیاه"                (kara+ biber)

akciğer                        "جگر سفید، ریه"    (ak+ ciğer )

kabakulak                   "گوشک، پزشکی"    (kaba+ kulak)

 در موارد نسبتاً نادر، دو فعل در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و یک ترکیب اسمی را به‌وجود می‌آورند. به بیان دیگر، شکل انتهایی کلمۀ مشتق، یک اسم است، اگرچه قسمت‌های فرعی متعلق به گروه فعلی هستند. در این قسمت مثال‌هایی ذکر شده‌اند:

çekyat                    مبل تخت خواب شو            (çek+yat)                  

yapboz                       چیستان                          (yap+ boz)

gelgit                         جزر و مد                       (gel+git)

در قسمت زیر تمریناتی امده که می‌توانید تشکیل اسم در زبان ترکی را با آن‌ها تمرین کنید.

تمرین 1

این قسمت شامل یک معمای پسوندیست. همۀ قسمت‌ها را به ترتیب درست در کنار هم قرار دهید تا اسم یا عبارت‌های اسمی بسازید. به هماهنگی واکه‌ای و تغییرات در حروف بیصدای زبان ترکی توجه کنید.

1. luk mutlu

2. imiz cik e ler

3. su portakal yu

4. i öğrenci nde üniversite ler

5.  ᶊeker elma i

6. kocaman ‘ɪn lar Aslɪhan kɪrmɪzɪ balon ɪ

7. dan ayakkabɪ ɪmɪz lar

8. Üniversite si Yale ‘nde

9. lar lu Istanbul

10. de im yemeğ

تمرین 2

حالا، یک ریشۀ اسم را از اولین ستون  زیر بردارید و به آن پسوندهایی اضافه کنید تا اسم طولانی‌تری بسازید. نشانه‌های حروف صدادار و بیصدا در زبان ترکی را رعایت کنید. به هر یک از ریشه‌ها، حداقل یک پسوند بچسبانید. از هر پسوند فقط یک بار می‌توانید استفاده کنید.

پسوندها                             ریشه ها

araba                                   -çɪ                           - lar

bakkal                                  -çi                           -ler

ev                                         -çü                           -lɪğ

sokak                                   -da                           - mɪz

oyuncak                               -de                           -n

saat                                      -I                              - ta

terminal                               - imiz                       -ya

bilgisayar                             -ɪmɪz                       -u

arkadaᶊ                                 -ɪn

Ankara

Erol

süt

elma

تمرین 3

در این قسمت مجموعۀ دیگری ارائه شده است. طبق دستورالعمل سوال 2 پاسخ دهید.

پسوندها                             ریشه ها

anneanne                                -da

kitab                                       - de

ev                                           - imiz

televizyon                              - ɪmɪz

Siirt                                     - in

mutfak                                - ki

banyo                                 - lar

kahve                                 - ler

köpek                                 -miz

kuᶊ                                      - niz

inek                                     - nuz

• ta

• te

• umnuz

• un

تمرین4

با استفاده از ریشه‌های  ستون اول و پسوند های اشتقاقی ستون دوم، اسم بسازید. به‌خاطر بسپارید که -LIK  به صفت‌ها ، -CI به اسم‌ها ، و –(Y) AcAK به فعل ها متصل میشود. پس از ساختن اسم ها، معنای آن ها را حدس بزنید.

ریشه ها                                                    پسوند ها

uzun                                                        -LIK

araba                                                       - CI

ye-                                                           - (y) AcAK

akraba

iç-

kadin

misafirperver

Türk

yabancɪ

öğrenci

giy-

al-

mutlu

yorgun

پاسخنامه:

تمرین1:

1. mutluluk, 2. kediciklerimize, 3. Portakal suyu, 4. ¨universite ¨o˘grencilerinde, 5. elma s¸ekeri, 6. Aslıhan’ın kocaman kırmızı balonları, 7. ayakkabılarımızdan, 8. Yale U¨ niversitesi’nde, 9. I˙stanbullular,10. yeme˘gimde. 

تمرین 2.

araba-mız, bakkal-da, ev-ler-imiz-de, sokak-ta, oyuncak-c¸ı-lar, saat-c¸i, terminal-i, bilgisayar-ın, arkadas¸lı˘gımız, Ankara’ya, Erol’u, s¨ut-c¸ ¨u,elma-n.

تمرین 3.

anneannemiz, kitaplarımız, evdekiler, televizyonumuzda, Siirt’te, mutfakta, banyonuz, kahveniz, k¨ope˘gin, kus¸un, ine˘gimiz.

تمرین 4.

uzunluk, arabacı, yiyecek, akrabalık, ic¸ecek, kadınlık, misafirperverlik, T¨urkl¨uk, yabancılık, ¨o˘grencilik, giyecek, alacak, mutluluk, yorgunluk.

کلاس زبان ترکی استانبولی در آکادمی دید

آکادمی زبان دید در بخش آموزش زبان ترکی استانبولی، دوره‌های مختلفی را با بهره‌گیری از اساتید باتجربه برگزار می‌کند. این کلاس‌ها به افرادی که تمایل دارند علاوه بر یادگیری مکالمه روان به زبان ترکی، خود را برای آزمون‌هایی همچون YOS آماده کنند، اختصاص دارد. همچنین، شرکت‌کنندگان می‌توانند با دریافت مدرک معتبر، به تحصیلات خود در کشورهایی مانند ترکیه و قبرس ادامه دهند.

مؤسسه مهاجرتی دید

مؤسسه مهاجرتی دید، در کنار آکادمی زبان دید، خدمات مشاوره‌ای حرفه‌ای را توسط وکلا و مشاوران باتجربه و مسلط به قوانین مهاجرتی ترکیه ارائه می‌دهد. با کمک این مؤسسه، می‌توانید به‌سرعت زبان ترکی را فرا بگیرید و بهترین مسیرها برای اخذ پذیرش از معتبرترین دانشگاه‌های ترکیه و دستیابی به آینده‌ای روشن در این کشور را پیدا کنید.

برای اطلاعات تکمیلی با شماره زیر تماس بگیرید

شماره تماس: 09036272975