آموزش ضمایر در زبان ترکی استانبولی

ضمایر به‌عنوان یکی از مباحث کلیدی زبان ترکی استانبولی، ابزارهایی هستند که به جای اسم‌ها استفاده می‌شوند و موجب روانی بیشتر مکالمات می‌شوند. در زبان ترکی، ضمایر انواع مختلفی دارند، از جمله ضمایر شخصی مانند ben ("من") و ضمایر اشاره مانند bu ("این"). آشنایی با ضمایر و قواعد آنها می‌تواند در بهبود مکالمه شما به ترکی نقش بسزایی داشته باشد. در این مقاله به انواع ضمایر در ترکی، از جمله ضمایر انعکاسی و دوسویه، می‌پردازیم.

ضمایر شخصی در ترکی استانبولی

ضمایر شخصی بسیار باقاعده هستند. در جدول زیر لیست ضمایر شخصی را ببینید و به استثنائات زیر دقت کنید:

الف) ضمایر ben "من" و sen "شما" در حالت dative بصورت bana و sana همراه با تغییر مصوت ظاهر میشوند (پس، آنها  bebeیا sene نیستند).

ب) سوم شخص مفردِ o زمانیکه یک پسوند متصل شده باشد، همراه با یک –n ظاهر میشود: onu, ona,ondan .

پ) قبل از حالت instrumental (ابزاری)، ضمایر به یک حالت genitive نیاز دارند، اگرچه این شکل بدون داشتن یک حالتgenitive در گفتگوهای محاوره ای نیز ممکن است (بین کروشه ها در جدول زیر نشان داده شده).

زبان ترکی دو ضمیر دوم شخص دارد sen و siz . اولی مفرد و "شما"ی غیررسمیست (تو). دومی جمع و "شما"ی  رسمی است، و زمانی استفاده میشود که با افرادیکه آنها را خطاب قرار میدهید، رابطه ی نزدیکی نداشته باشید (مانند، رئیستان، افرادیکه تازه لت انها ملاقات کردید و اشنا شدید). همچنین برای نشان دادن احترام نیزاز آن استفاده میشود، بنابراین مثلا زمانیکه با افراد مسنِ خانواده صحبت میکنید از آن استفاده میکنید. از"شما" ی مفرد زمانیکه با بچه ها حرف میزنید استفاده میکنید و زمانیکه خدا را مورد خطاب قرار میدهید.

در موارد استثنائی و نادر ضمایر جمعِ biz و siz میتوانند یک علامت جمع اضافی بگیرند (biz –ler و siz -ler). در این موارد معنای ضمایر بصورت "هر کدام از ما" یا " هرکدام از شما" است.

تمرین 1

در تمرین زیر، جملات را با ضمایر شخصی کامل کنید و به نشانگرهای شخصی در افعال توجه داشته باشید تا بتوانید جملات درست و کامل بسازید. برای مطالعه بیشتر در مورد ضمایر و تفاوت‌های فرهنگی آنها در ترکی، این منبع می‌تواند اطلاعات بیشتری ارائه دهد..

1. ضمایر اشاره در زبان ترکی استانبولی | تفاوت‌ها و کاربردها

   در زبان ترکی استانبولی، ضمایر اشاره‌ای شامل bu، şu، و o هستند که با توجه به فاصله یا توجه گوینده و مخاطب، برای اشاره به اشیا یا افراد مورد استفاده قرار می‌گیرند.

2. ضمیر bu (این):
   ضمیر bu برای اشاره به اشیاء یا افرادی استفاده می‌شود که به لحاظ فیزیکی به گوینده نزدیک هستند. مانند «این کتاب»، وقتی که کتاب در دست گوینده یا نزدیک به او باشد.

3. ضمیر şu (آن):
   ضمیر şu به‌عنوان ضمیر اشاره‌ای به یک مفعول دور از گوینده اشاره دارد، اما این ضمیر زمانی استفاده می‌شود که مفعول جدید و یا برای اولین بار مطرح شده باشد. وقتی که گوینده و مخاطب هنوز به طور خاصی به آن مفعول اشاره نکرده‌اند، از şu استفاده می‌شود. برای مثال، اگر گوینده بخواهد به یک ساختمان دور اشاره کند که هنوز مشخص نیست، از şu استفاده می‌کند.

4. ضمیر o (آن/او):
   ضمیر o هم به‌عنوان ضمیر اشاره‌ای و هم ضمیر سوم شخص مفرد (معادل he/she/it در انگلیسی) به کار می‌رود. وقتی که گوینده و مخاطب از قبل به مفعول اشاره کرده‌اند یا آن مفعول برای هر دو طرف مشخص است، o استفاده می‌شود. به عبارت دیگر، زمانی که مخاطب می‌داند منظور گوینده کدام مفعول است، به جای şu از o استفاده می‌شود.

قواعد صرفی ضمایر اشاره

ضمایر اشاره‌ای در زبان ترکی با قاعده و منظم هستند و مانند سایر واژه‌ها، تحت تأثیر قوانین هماهنگی واکه‌ای قرار می‌گیرند. یکی از نکات مهم در صرف ضمایر اشاره این است که حرف n به‌جای y قبل از اضافه‌های حالت‌های صرفی ظاهر می‌شود، مثلاً onu به معنای "آن را". این قاعده، تفاوتی است که باید در هنگام صرف ضمایر اشاره به آن توجه شود.

نکته تکمیلی
استفاده درست از این ضمایر به گوینده کمک می‌کند تا به شکل دقیق‌تری مقصود خود را به مخاطب منتقل کرده و روابط مکالمه‌ای خود را بهبود ببخشد. برای تمرین بیشتر و یادگیری نکات اضافه می‌توانید به این راهنمای جامع ضمایر ترکی مراجعه کنید.

بنویسید کدام ضمایر میتوانند بدون تغییر مرجع خود، جایگزین واژه ایکه زیر آن خط کشیده شده شوند.

1. Murat ve annesi yarın sinemaya gideceklermiş.           ----------------
2. Annem ve ben alışveriş yapıyoruz.                                  ----------------
3. Annen ve sen yarın kuaföre gidecek misiniz?                 ----------------
4. Osman Bey yine toplantıya geç kalmış.                           ----------------
5. Sedef’in ablası ve annem markette karşılaşmışlar.       ----------------
6. Eşinle sen nerede tanıştınız?                                             ----------------
7. Babam bu akşam geç gelecekti.                                        ----------------
8. Babamla Osman’ın babası tavla oynuyor.                        ----------------
9. Yarın akşam liseden arkadaşlarımla büluşacağım.        ----------------
10. Liseden arkadaşlarımla ben uzun zamandır görüşmedik. --------------

ضمایر اشاره در زبان ترکی استانبولی

در زبان ترکی استانبولی، ضمایر اشاره‌ای شامل bu، şu، و o هستند که با توجه به فاصله یا توجه گوینده و مخاطب، برای اشاره به اشیا یا افراد مورد استفاده قرار می‌گیرند.

1. ضمیر bu (این):
   ضمیر bu برای اشاره به اشیاء یا افرادی استفاده می‌شود که به لحاظ فیزیکی به گوینده نزدیک هستند. مانند «این کتاب»، وقتی که کتاب در دست گوینده یا نزدیک به او باشد.

2. ضمیر şu (آن):
   ضمیر şu به‌عنوان ضمیر اشاره‌ای به یک مفعول دور از گوینده اشاره دارد، اما این ضمیر زمانی استفاده می‌شود که مفعول جدید و یا برای اولین بار مطرح شده باشد. وقتی که گوینده و مخاطب هنوز به طور خاصی به آن مفعول اشاره نکرده‌اند، از şu استفاده می‌شود. برای مثال، اگر گوینده بخواهد به یک ساختمان دور اشاره کند که هنوز مشخص نیست، از şu استفاده می‌کند.

3. ضمیر o (آن/او):
   ضمیر o هم به‌عنوان ضمیر اشاره‌ای و هم ضمیر سوم شخص مفرد (معادل he/she/it در انگلیسی) به کار می‌رود. وقتی که گوینده و مخاطب از قبل به مفعول اشاره کرده‌اند یا آن مفعول برای هر دو طرف مشخص است، o استفاده می‌شود. به عبارت دیگر، زمانی که مخاطب می‌داند منظور گوینده کدام مفعول است، به جای şu از o استفاده می‌شود.

قواعد صرفی ضمایر اشاره

ضمایر اشاره‌ای در زبان ترکی با قاعده و منظم هستند و مانند سایر واژه‌ها، تحت تأثیر قوانین هماهنگی واکه‌ای قرار می‌گیرند. یکی از نکات مهم در صرف ضمایر اشاره این است که حرف n به‌جای y قبل از اضافه‌های حالت‌های صرفی ظاهر می‌شود، مثلاً onu به معنای "آن را". این قاعده، تفاوتی است که باید در هنگام صرف ضمایر اشاره به آن توجه شود.

نکته تکمیلی
استفاده درست از این ضمایر به گوینده کمک می‌کند تا به شکل دقیق‌تری مقصود خود را به مخاطب منتقل کرده و روابط مکالمه‌ای خود را بهبود ببخشد. برای تمرین بیشتر و یادگیری نکات اضافه می‌توانید به این راهنمای جامع ضمایر ترکی مراجعه کنید.

تمرین3

جملات زیر را با case marker های مناسب کامل کنید.

1. Ayşe o -------- okumuyormuş.
2. Biz onlar -------- sinemaya gideceğiz.
3. Ben bunlar -------- Arnavutköy'den aldim.
4. Ahmet Bey şu --------- bitirdikten sonar adaya gidecekmiş.
5. Babam bu -------- deniz kenarinda bulmuş.
6. Herkes şu --------- bakiyor.
7. Hiçkimse şu -------- bakiyor.
8. Sence o --------- sonar ne yapacağ?
9. Bence bu -------- o --------- karıştirmaya lım.
10. Bu kapak şu -------- galiba değil mi?
11. Hikmet o ---------- aşık olmuş.
12.  Annem bunlar --------- hoşlanmamış.

ضمایر Locative در زبان ترکی استانبولی

ضمایر Locative در زبان ترکی استانبولی، شامل bura، şura و ora هستند که به مکان‌هایی اشاره می‌کنند و از ضمایر اشاره گرفته شده‌اند. این ضمایر برخلاف ضمایر اشاره‌ای معمول، نمی‌توانند به تنهایی و بدون علامت حالت (case marker) استفاده شوند. این به این معنی است که ضمایر locative همواره باید همراه با یک پسوند حالتی باشند تا معنی کامل پیدا کنند.

ساختار و استفاده از ضمایر Locative

در حالت‌های مختلف، ضمایر bura، şura و ora به صورت زیر تغییر شکل می‌دهند:

1. حالت Nominative (حالت فاعلی):
   در حالت فاعلی، این ضمایر برای مشخص شدن با پسوند ملکی (s)I همراه می‌شوند. به عنوان مثال، burası (به معنی "این مکان")، şurası و orası به ترتیب به معنی "آن مکان" یا "مکان دور" هستند.

2. حالت‌های دیگر (مانند Locative، Ablative، Dative):
   وقتی ضمایر locative در حالت‌هایی غیر از nominative ظاهر می‌شوند، دیگر پسوندها به آنها افزوده می‌شود، مانند:

   • Locative: burada (در اینجا)، şurada (در آنجا)، orada (در آنجا دور).
   • Dative: buraya (به اینجا)، şuraya (به آنجا)، oraya (به آنجا دور).
   • Ablative: buradan (از اینجا)، şuradan (از آنجا)، oradan (از آنجا دور).

این تغییرات به گوینده این امکان را می‌دهند تا مکان دقیق و فاصله نسبی بین خود، مخاطب و محل اشاره را به طور مؤثرتری بیان کند.

تفاوت معنایی bura, şura, ora مانند تفاوت bu, şu وo است که در بالا اشاره شد.

مثال های زیر را ببینید:

Burası Haziran’da çok sıcak oluyor mu?

Burayı daha önce aradınız mı?

Şuraya da bir imza atar mısınız?

Geçen yıldan beri orada kaç kaza oldu?

Oradan taşınalı iki yıl oldu.

Buranın kışı çoksoğuk geçiyor.

ضمایر اینچنینی با استفاده از علامت های ملکی نیز قابل استفاده اند:

Sizin oranıza ne oldu? Nişinmorardı?

"اونجا چیشد (اون قسمت از بدن تو)؟ چرا بنفش شد؟

Buramıza kadar borca battık. (همراه با حرکت دست)

ما تا اینجا توی قرضیم.

Biz bu hikayenin en çok orasını beğendik.

 ما آن جای (=قسمت) داستان را بیشتر دوست داشتیم.

تمرین4

جای اسم هایی که زیرآنها خط کشیده شده را با شکل درستِ bura, ora, şura عوض کنید. ممکن است بیش از یک جواب درست داشته باشید.

1. Yarın bizim evde 20–25 misafir olacak.    ---------
2. Bu otel denize yakın mı?                           ----------
3. Hasan yarın trenle Ankara’ya gidiyormuş. ---------
4. Annem eski gazeteleri dolaba koymuş.       ---------
5. Tuzu mutfaktan alır mısınız?                       ---------
6. Anneannem bizi yazlığına çağırdı.              ----------
7. Süheyla pencereleri silmemiş.                     ----------
8. Süheyla pencereyi silmemiş.                       ----------
9. Sen arabayı şu şirketten kiralamıyorsun.     ----------
10. Babam sigarayı balkonda içiyor.                 -----------

ضمایر انعکاسی و دوسویه در ترکی استانبولی

در بخش های بعدی راجع به این ضمایر بحث خواهیم کرد.

şey و insan در ترکی استانبولی

Şey به معنای "چیزها" میتواند جایگزین اسم ها شود یا زمانیکه گوینده نتواند واژه ی دقیق را پیدا کند، جایگزین عبارات بلندتر شود. آن در گفتمان محاوره ای استفاده میشود. این واژه، Case marker ها یا هر چیز صرفی ای که کلمه ایکه جایگزین ان میشود را به دوش میکشد.

Senin şeyini getirmeyi unuttum.

یادم رفت چیز تو رو بیارم.

 Oraya şeysiz giremezsin. 

نمیتونی بدون چیز وارد آنجا بشی.

Bize şey demediler.

من هیچ چیز نگفتم.

استفاده از insan (انسان) بسیار مشابه به استفاده ی ضمیر کلیِ "one" (یکی، کسی) در زبان انگلیسی است.

Insan böyle havalarda hiç dışarıya çıkmak istemiyor.

Insan aklına kötü birşey gelmiyor.

Insan herşeye rağmen yaşamaya devam etmeli.

کلاس ترکی استانبولی آکادمی دید

مؤسسه زبان دید در بخش آموزش زبان ترکی، دوره‌های متنوعی را با حضور اساتید حرفه‌ای برگزار می‌کند. این کلاس‌ها برای تمامی علاقه‌مندانی مناسب است که می‌خواهند علاوه بر یادگیری مکالمه روان زبان ترکی، خود را برای آزمون‌هایی مانند YOS آماده کنند و مدرکی دریافت کنند که بتوانند تحصیلات خود را در ترکیه یا قبرس ادامه دهند.

مؤسسه مهاجرتی دید

همراه با مؤسسه زبان دید، مؤسسه مهاجرتی دید نیز خدمات مشاوره حرفه‌ای را توسط مشاوران و وکلای مجرب و آگاه به قوانین مهاجرت به ترکیه ارائه می‌دهد. با کمک ما می‌توانید زبان ترکی را به‌سرعت یاد بگیرید و بهترین و سریع‌ترین مسیر برای دریافت پذیرش از برترین دانشگاه‌های ترکیه و ساختن آینده‌ای درخشان در ترکیه را پیدا کنید.

برای اطلاعات تکمیلی با شماره زیر تماس بگیرید: شماره تماس: 09036272975