سرو کله زدن با افعال بی قاعده در زبان فرانسه

آموزش کار با افعال بی قاعده در زبان فرانسوی

تعدادی از فعل ها از الگوهای باقاعده ی قسمت قبلی "صرف فعل های باقاعده" یا حتی الگوهای moody در قسمت قبل  "سروکار داشتن با تعدادی از  –er verbهای بداخلاق"، برای ساخت زمان حال پیروی نمیکنند. آنها بی قاعده هستند و بسیاری از آنها درواقع از هیچ الگویی پیروی نمیکنند! بااینحال میتوانید از تعدادی از ویژگی هایی که در همه ی فعل ها، باقاعده یا بی قاعده،  یکسانند، بهره بگیرید: شما هنوز هم نیاز دارید تا ریشه ای که حروف پایانی به آن اضافه میشوند را بیابید؛ و حروف پایانی nous, vous, ils/ elles هنوز هم  به ترتیب بدین صورتند: -ons, -ez, -ent . در این مطلب درباره افعال بی قاعده در زبان فرانسه صحبت خوهیم کرد.

بعضی از افعال بی قاعده در زبان فرانسه زیر، بی قاعدگی های یکسانی دارند. آنها را در چندین گروه جداگانه قرار داده ایم تا در آینده تشخیص آنها برایتان راحتتر باشد. برای فهمیدن سختی ها و پیچیدگی های افعال بی قاعده آماده باشید!

فاش کردن –ir verb های عجیب و غریب

بسیاری از افعال بی قاعده در زبان فرانسه به –ir ختم میشوند، اما همه شان مرتب نیستند. –ir verb هایی که در این قسمت ارائه دادیم، الگوی مغایر خود را دنبال میکنند.

-ir verb های کوتاه

تقریبا 30 تا از –ir verbها از الگوی صرفی باقاعده یِ –ir فعل finir  که در قسمت قبل شیر کردم، پیروی نمیکنند. من به آنها فعل های کوتاه میگویم زیرا آنها قسمت –iss متعلق به حروف پایانی که –ir verb های باقاعده دارند، را ندارند. برای صرف کردن چنین –ir verb هایی، آسانترین راه، جدا کردن شکل های مفرد  (je, tu, il/elle/on) از جمع (nous, vous, ils/elles) است.

در این قسمت چگونگی صرف –ir verb های زمان حال برای شکل های je, tu و il/ elle/ on آمده است:

1- حروف پایانی –ir را مانند اخرین صامت قبل آن حذف کنید.

برای مثال، در فعل partir (ترک کردن)، -tir را حذف میکنید و فقط –par برایتان میماند.

2- حال حروف پایانی ای که با فاعلتان هماهنگ است را اضافه کنید: -s, -s, یا –t .

در این مثال، اینگونه میشود: je pars, tu pars, il/elle/on part

در این قسمت چگونگی صرف –ir verb های کوتاه زمان حال برای شکل های nous, vous و ils/elles آمده است:

1- برای رسیدن به ریشه، فقط –ir مصدر را حذف کنید.

برای مثال، در فعل  partir ، شما –ir را حذف میکنید و فقط part برایتان باقی میماند.

2- حال حروف پایانی  -ons, -ez یا –ent را اضافه کنید.

نتیجتا به این میرسید: nous partons, vous partez, ils/elles partent.

جدول های زیر، در کنار صرف  –ir verb باقاعده، مثالی از صرف –ir  کوتاه را به شما میدهند، تا بتوانید به وضوح –iss را که در شکل جمع حذف شده ببینید. –ir verb کوتاه partir هست، و ir verb بلند نیز grandir است.

partir (ترک کردن)

je pars            nous partons

tu pars            vous partez

 il/elle/on part         ils/elles partent

 

grandir (رشد کردن)

je grandis          nous grandissons

tu grandis           vous grandissez

il/elle/on grandit       ils/elles grandissent

 

مثال های دیگر از –ir verb کوتاه عبارتنداز: dormer (خوابیدن)، se sentir (حس کردن)، sortir (بیرون رفتن)، و  server (خدمت کردن).

-ir verb هایی که مثل –er verb ها رفتار میکنند

بعضی از –ir verb مانند –er verb ها رفتار میکنند. برای صرف کردنشان، قسمت پایانی –ir را حذف میکنید، مثل همان کاری که با یک فعل باقاعده مثل finir میکنید. سپس، حروف پایانی –er verb باقاعده را که در این بخش به آن اشاره کردم، اضافه میکنید: -e, es, -e, -ons, -ez, and –ent!

در اینجا صرف کامل یکی از چنین فعل هایی آمده است،  ouvrir (باز کردن).

ouvrir (باز کردن)

 j’ouvre               nous ouvrons

tu ouvres             vous ouvrez

il/elle/on ouvre    ils/elles ouvrent  

 

دیگر فعل ها از این نوع عبارتنداز: découvrir (کشف کردن)، offrir (توصیه کردن)، و souffrir (رنج بردن).

فعل های venir و tenir

نهایتا ، به گروه خاصی از فعل ها برمیخورید: venir (آمدن)،tenir (نگهداشتن)، و تمام خانواده ی آنها (که افعال مرکب نام دارند زیرا با یک پیشوند+ venir یا tenir ساخته میشوند).چنین افعالی عبارتنداز:

se souvenir (به یاد داشتن) ، devenir (شدن)، rebenir (بازگشتن)، appartenir (تعلق داشتن) ، و soutenir (حمایت کردن).

برای صرف کردن این –ir verb های بی قاعده، -enir ایکه در مصدر هست را حذف کرده و انرا با  -iens, -iens, -ient, -enons, -enez یا  -iennent جایگزین میکنید. جدول های زیر صرف کامل زمان حال فعل هایِ venir و tenir را نشان میدهد.

venir (شدن)

 je viens                nous venons

tu viens                 vous venez

il/elle/on vient      ils/elles viennent

 

tenir (نگهداشتن)

je tiens                 nous tenons  

tu tiens                vous tenez

Il/elle/on tient     ils/elles tiennent

 

نکته: شکل های je, tu, il/elle/on و ils/elles ریشه ی یکسانی دارند (-ien + حروف پایانی)، درحالیکه شکل های nous و vous مثل مصدر (-en)ریشه ی یکسانی دارند.

 

افعال بی قاعده در زبان فرانسه به چه صورت استفاده می شوند؟

تمرین.

-ir verb های عجیب زیر را در زمان حال صرف کنید. قبل از شروع، مثال را ببینید:

Q. je ________________ (partir)

A. pars

31. tu ________________ (ouvrir)

32. il ________________ (revenir)

33. nous ________________ (se souvenir)

34. vous ________________ (dormir)

35. ils ________________ (offrir)

36. je ________________ (appartenir)

37. elle ________________ (se sentir)

38. on ________________ (devenir)

39. elles ________________ (tenir)

40. ils ________________ (servir)

غلبه بر چهار کشنده: être, avoir, aller و faire

در زبان فرانسه و انگلیسی، فعل های être (شدن)، avoir (داشتن)، aller (رفتن) و faire(انجام دادن) پر استفاده ترین فعل های نمایش داده شده ی ما هستند، که بهمین علت است که آنها بسیار پیچیدگی دارند. درست مثل کفش های کتانی مورد علاقه تان، هرچقدر بیشتر از آنها استفاده کنید، بیشتر کهنه و زشت میشوند! اما بدون آنها نمیتوانید کار کنید. این چهار جدول صرف این فعل ها در زمان حال را نشانتان میدهند.

être (شدن)

 je suis         nous sommes

tu es             vous êtes

 il/elle/on est        ils/elles sont

 

avoir (داشتن)

 j’ai            nous avons

tu as          vous avez

il/elle/on a           ils/elles ont

 

افعال بی قاعده در زبان فرانسه

نکته:

حواستان به تلفظ ils sont (آنها هستند) و ils ont (آنها دارند) باشد، زیرا صداهای این دو بسیار به یکدیگر شبیه اند. تفاوت آنها بین صدای نرمِ ils sont و صدای z که توسط liaison (پیوند فعلی بین –s اخر و مصوت بعدی) در ils ont ساخته شده، است (برای اطلاعات بیشتر درمورد liaison بخش 2 را ببینید).

aller (رفتن)

je vais          nous allons

 tu vas         vous allez

il/elle/on va      ils/elles vont

 

faire (انجام دادن/ درست کردن)

je fais          nous faisons

tu fais           vous faites

il/elle/on fait         ils/elles font

 

تمرین. برای هر یک ازچهار شکل فعل های زیر، فاعل مناسب را انتخاب کنید. از بین ایم گزینه ها انتخاب کنید:

je (j’)          nous

je یا tu         vous

tu                ils/elles

 il/elle/on

41. ai ________________

 42. fais ________________

43. êtes ________________

44. va ________________

45. as ________________

46. allons ________________

47. font ________________

48. ont ________________

49. est ________________

50. avez ________________

 

سرو کار داشتن با نمونه های بیشتر افعال بی قاعده در زبان فرانسه

آخرین گروه از افعال بی قاعده در زبان فرانسه شامل تعدادی از افعال بسیار رایج هستند که نمیخواهید آنها را نادیده بگیرید. متاسفم، ولی باید بگویم که باید قوانین بی قاعده برای تعدادی از فعل های رایج را حفظ کنید، که این فعل ها شامل comprendre (فهمیدن) و dire (گفتن) و نیز فعل های کمکی ، میشوند، مثل pouvoir (توانستن/ قادر بودن)، vouloir .

فعل های  pouvoir (توانستن/ قادر بودن)، vouloir (خواستن)، و  devoir (باید) مهم هستند زیرا بعنوان افعال کمکی در کنار افعال دیگر عمل میکنند. در آن حالت، فعل های کمکی صرف میشوند اما فعل دیگر در داخل مصدر قرار میگیرند. مثال های زیر را ببینید:

La police veut parler avec le suspect. (پلیس میخواهد با مظنون حرف بزند)

Tu peux me prêter ta voiture s’il te plait? (میشود لطفا ماشینت را به من قرض بدهی؟)

 Ils doivent finir leur travail. (آنها باید کارشان را تمام کنند)

نکته:

بعد از یک فعل صرف شده، میتوانید فقط یک مصدر داشته باشید، مگر اینکه با زمان گذشته سروکار داشته باشید، مثل passé compose.

این فعل ها بی قاعده هستند زیرا دو ریشه ی کاملا متفاوت دارند: یکی برای شکل های  je, tu, il/elle/on و  ils/ells است و دیگری برای شکل های  nous و vous . برای مثال، pouvoir بین یک ریشه ی –peu و ریشه ی –pouv عوض میشود. برای ساختن فعل فعل pouvoir در زمان حال، با ریشه ی مناسب شروع کنید و به هر فاعل، حروف پایانی مناسبی را اضافه کنید: -x, -x, -t, -ons, -ez, یا –vent.

در جدول زیر، صرف کاملِ فعلِ pouvoir را ببینید.

pouvoir (توانستن، قادر بودن)

 je peux         nous pouvons

tu peux          vous pouvez

il/elle/on peut       ils/elles peuvent

Devoir بین یک ریشه ی –doi برای شکلهای je, tu, il/elle/on و ils/elles و ریشه ی –dev برای شکل هایnous و vous ، با حروف پایانی زیر عوض میشود: -s, -s, -t, -ons, -ez, و –vent.

جدول زیر صرف کامل فعل را نشان میدهد :

devoir (باید)

 je dois             nous devons

 tu dois          vous devez

il/elle/on doit          ils/elles doivent

نکته:

حروف پایانی برای شکل های ils/elles شامل مصوت های یکسانی با مصدر با میشوند: -v برای pouvoire ، -I برای vouloir و –v برای devoir .

نکته: اگرچه boire (نوشیدن) فعل کمکی نیست، اما مانند افعال بی قاعده در زبان فرانسه نظیر pouvoir, vouloir و  devoir ریشه ی دوبل دارد، پس گذاشتن آن در گروه یکسان با اینها کار عاقلانه ایست. برای ساختن فعل boire در زمان حال، ابتدا شکل های je, tu, il/elle و ils/elles را از شکل های nous و vous جدا کنید، مثل همان کاری که با فعل های کمکی ای نظیر pouvoir, vouloir و devoir کردید.

  • در je, tu, il/elle و ils/elles، قسمت –re را حذف کنید و به ریشه ی –boi برسید و سپس حروف پایانی ای که نیاز دارید را اضافه کنید: -s, -s, -t, -vent.
  • ریشه ی nous و vous ، -buv است. برای به دست آوردن شکل های زمان حال، -onz یا –ez را اضافه کنید.

در این قسمت صرف کامل فعل boire را ببینید.

boire (نوشیدن)

 je bois          nous buvons

tu bois            vous buvez

il/elle/on boit          ils/elles boivent

نکته: برای یادآوری این نکته که  pouvoir, vouloir, devoir و boire بی قاعدگی یکسانی دارند، میتوانید از این عبارت کوتاه استفاده کنید: Je veux et je peux boire mais je ne dois pas

(من میخواهم بنوشم، و میتوانم بنوشم، ولی نباید بنوشم).

فعل های lire, dire و conduire

معنای فعل های lire (خواندن)، dire (گفتن) و conduire (رانندگی کردن) هیچ شباهتی بهم ندارند. هرچند، بی قاعدگی یکسانی دارند، پس اگر آنها را در یک گروه بگذارید، احتمالا شانس بیشتری برای بخاطر سپردن آنها خواهید داشت. به این روش، زمان حال آنها را میسازید:

1- برای دست یافتن به ریشه، -re متعلق به مصدر را حذف کنید.

2- به فاعلی که به آن نیاز دارید، این حروف پایانی را اضافه کنید:

-s, -s, -t, -sons, -sez, یا sent.

یک استثنا در این گروه از افعال بی قاعده در زبان فرانسه مربوط به شکل vous از dire است. درواقع آن diyes است، نه disez . (برای اینکه بهتر یادتان بماند، آنرا با یک علامت ستاره علامت زده ام.)

جدولهای زیر صرف فعلهای lire, dire, conduire در زمان حال را نشان میدهند.

lire (خواندن)

je lis         nous lisons

tu lis          vous lisez

il/elle/on lit          ils/elles lisent

 

dire (گفتن)

je dis        nous disowns

 tu dis          vous dites*

il/elle/on dit         ils/elles dissent

 

conduire (رانندگی کردن)

je conduis            nous conduisons

tu conduis           vous conduisez

il/elle/on conduit          ils/elles consduisent

فعل های  écrire و mettre

دو فعل دیگر یعنی  écrire(نوشتن) و mettre (گذاشتن) مانند lire, dire و conduire خیلی کج رفتاری میکنند، اما فقط بخاطر یک تفاوت کوچک در یک گروه متفاوت قرار میگیرند.

برای صرف کردن   écrire در زمان حال، این مراحل طی میشوند:

1- برای یافتن ریشه، -re را از مصدر حذف کنید.

2- این حروف پایانی را به فاعل مناسب اضافه کنید:

-s, -s و –t برای مفرد و -vons, -vez و –vent برای جمع.

در اینجا صرف کامل فعل écrire در زمان حال آمده است:

écrire (نوشتن)

j’écris           nous écrivons

tu écris            vous écrivez

 il/elle/on écrit       ils/elles écrivent

برای یافتن ریشه در فعل  mettre ، -tre که در مصدر وجود دارد را حذف کنید. سپس این حروف پایانی را به آن اضافه کنید: -s, -s و دیگر چیزی را به حالت مفرد آن اضافه نکنید، ولی برای حالت جمع آن،

-tons, -tez یا tent را اضافه کنید. در اینجا صرف فعل کامل فعل mettre در زمان حال آمده است:

mettre (گذاشتن)

je mets           nous mettons

tu mets         vous mettez

il/elle/on met        ils mettent

فعل های prendre, apprendre و comprendre

فعل های prendre (بردن)، apprendre (یاد گرفتن) و comprendre (فهمیدن) شاید به نظرتان دم دستی بیایند. اگر نتوانید  comprendre را صرف کنید، چطور میتوانید بگویید من نمیفهمم؟ هر دو فعل Apprendre و comprendre ازprendre ریشه گرفته اند و الگوی بی قاعده ی یکسانی در صرف فعل دارند. در اینجا چگونگی صرف prendre در زمان حال آمده است، وهمین روش برای صرف کردن apprendre و comprendre اعمال میشود.

1- برای رسیدن به ریشه ی -pren، -der را در مصدر حذف کنید.

2- برای فاعل، حروف پایانی را مناسب را اضافه کنید:

-ds, -ds, -d, -ons, -ez, یا -nent.

نکته: ریشه ی –pren تا زمانیکه هیچ مصوتی بعد آن نیاید، به شکل تودماغی تلفظ میشود (یعنی، برای شکل های  je, tu, il/elle و ils/elles). –pren همراه با مصوت هایی که به nous و vous ختم میشوند، دیگر تودماغی تلفظ نمیشود.

جدولهای زیر صرف کامل فعل های prendre, apprendre و comprendre را در زمان حال ارائه میدهند.

prendre (بردن)

je prends            nous prenons

tu prends           vous prenez

il/elle/on prend           ils/elles prennent

 

apprendre (یاد گرفتن)

 j’apprends        nous apprenons

tu apprends            vous apprenez

 il/elle/on apprend       ils/elles apprennent

 

comprendre (فهمیدن)

je comprends            nous comprenons

 tu comprends            vous comprenez

il/elle/on comprend        ils/elles comprennent

 

افعال voir و croire

افعال voir (دیدن) و croire (باور داشتن) در گروه خود تنها هستند، اگرچه نحوه ی صرف فعل آنها بطور خاصی باعث میشود که تا حدی در گروه افعال باقاعده جای بگیرند، اما شامل –yer verb های بدخلق هستند. آنها مانند این فعل هاحروف پایانی باقاعده ای دارند، اما ریشه ی آنها پیچیدگی کوچکی دارد: آنها –i را با یک –y در شکل های  nous و vous جایگزین میکنند. در این قسمت چگونگی صرف این فعل ها را ببینید:

* در  je, tu, il/elle و ils/elles ، برای رسیدن به ریشه (هم voi و هم croi)، حرف پایانی مصدر را حذف کنید.سپس از بین حروف پایانی –s, -s, -ent مناسب ترینشان را اضافه کنید.

* در nous و vous ، برای رسیدن به ریشه (هم voi و هم croi)، حرف پایانی مصدر را حذف کنید و –i ایکه در ریشه است را با –y عوض کنید. سپس این حروف پایانی را اضافه کنید: -ons برای nous و –ez برای vous ، مثل این: nous voyons (ما میبینیم) و nous croyons (ما باور داریم)، و vous voyez (شما میبینید) و vous croyez (شما باور دارید).

جدول های زیر، صرف کاملِ هر دو فعل voir و croire را نشان میدهند.

voir (دیدن)

je vois                 nous voyons

tu vois                 vous voyez

il/elle/on voit             ils/elles voient

 

croire (باور داشتن)

je crois              nous croyons

 tu crois                  vous croyez

il/elle/on croit          ils/elles croient

تمرین. افعال بی قاعده در زبان فرانسه زیر را در شکل زمان حالِ مناسب بگذارید.

51. vous ________________ (voir)

52. il ________________ (croire)

 53. je ________________ (pouvoir)

54. ils ________________ (lire)

55. nous ________________ (comprendre)

56. tu ________________ (mettre)

 57. ils ________________ (écrire)

58. vous ________________ (dire)

 59. elle ________________ (conduire)

60. on ________________ (boire)

پاسخ نامه

1 On

2 Elle

3 vous

4 Je

 5  tu

6  Nous

 7  Il

8  Ils

9  Vous

 10  Elles

11  il choisit

12  vous entendez

13  nous réagissons

14  tu travailles

15  ils grandissent

16  ils donnent

17  je réponds

18  elle réussit

19  elles descendent

20  on joue

21  s’appelle

 22  voyageons

23  préférez

24  paie

25  commençons

26  répète

27  étincellent

28  espère (J’espère)

29  envoies

 30  paient

31  ouvres

 32  revient

33  nous souvenons

34  dormez

35  offrent

36  appartiens (j’appartiens)

37  se sent

38  devient

 39  tiennent

40  servent

41  je (j’)

 42  je or tu

43  vous

44  il/elle/on

45  tu 46  nous

47  ils/elles

48  ils/elles

49  il/elle/on

 50  vous

51  voyez

52  croit

53  peux

54  lisent

55  comprenons

 56  mets

 57  écrivent

 58  dites

 59  conduit

 60  boit


لینک های مرتبط:

مقدمات گرامر زبان فرانسه