مقدمه‌ای بر گرامر زبان ترکی استانبولی

مقدمه‌ای بر گرامر زبان ترکی استانبولی

مقدمه‌ای بر گرامر زبان ترکی استانبولی

زبان ترکی (استانبولی) عضوی از شاخۀ جنوب غربی (اوگوز) خانوادۀ زبان‌های ترکی(Turkic) شامل جغتایی و عثمانی است. این زبان از بین دیگر شکل‌های زبان ترکی، بیشترین استفاده را دارد، و بیشتر از 77میلیون فرد در سرتاسر دنیا آن را به‌عنوان زبان بومی خود دریافت کرده‌اند. زبان ترکی‌ای که در این مقاله به آن اشاره شده، گونۀ استاندارد ترکی مدرن هست که امروز در ترکیه از آن استفاده می‌شود. در این قسمت به تعدادی از حقایق صریح درمورد زبان ترکی مدرن اشاره شده است: 

ترکی یک زبان پیوندی است :

(زبانی که به‌طور گسترده از پیوستن استفاده می‌کند: بیشتر واژگان از چسباندن تکواژها به یک‌دیگر ایجاد شده‌اند). در زبان ترکی، تعدادی وند را به یک کلمه اضافه می‌کنید تا جمله بسازید. Gediyorum یک کلمۀ ساده در زبان ترکی‌ست، که به‌معنای " من دارم می‌روم" است. این جمله متشکل از فعل git "رفتن" و دو وند iyor (نشانۀ جلو روندۀ کاری) و um (ائل شخص "من")، است. Kitablarmzdan یعنیاز کتاب‌های ما: kitab+lar+mz+dan (کتاب+ها+یمان+ از). این کار پیوند و ترکیب‌کردن کلمات نام دارد، کلمه‌ای که در لاتین به‌معنای "به یک‌دیگر چسباندن" است. بنا به ماهیت پیوندی این زبان، ساختن کلمات طولانی امکان‌پذیر است. مثال بسیار معروفش کلمۀ زیر است:

Aurupalilastramadiklarmizdan misiniz

آیا یکی از آن‌هایی هستید که نمی‌توانیم شما را به‌عنوان یک اروپایی درنظر بگیریم؟

با این همه در گفتار روزمره، تقریباً هرگز چنین کلمات بسیار بلندی را نمی‌شنوید.

 

ترکی یک زبان هارمونیک است : 

وقتی که یک وند را به یک کلمه اضافه می‌کنید، براساس ترکیب صداهای کلمه‌ای‌که وند به آن وصل می‌شود، آن را تغییر می‌دهید. برای مثال، وند جمع، –lar است و بسته به کلمه‌ای‌که به آن می‌چسبد، به‌صورت ler یا lar ادا می‌شود. بعد از مصوت‌های e,i, ö,ü ، به‌صورت ler ادا می‌شوند. بعد از مصوت‌های دیگری (a, ɩ  o,u, ) به‌صورت lar ادا می‌شوند. برای مثال: araba-lar(جمع ماشین) و ev-ler (جمع خانه). این هارمونی مصوت نام دارد. تعدادی از صامت‌ها هم به همین نحو دستخوش تغییر قرار می‌گیرند: برای مثال  -DI، وند زمان گذشته است. بسته به کلمه‌ای‌که به آن وصل می‌شود، به‌صورت dɩ, di, du, ,tɩ, ti, tu, tü ظاهر می‌شوند. اگرچه هارمونی مصوت (مصوت‌ها در کلمات تغییر می‌کنند) و نیز یکسانی صامت در ابتدا بسیار پیچیده به‌نظر می‌آیند، اما زبان‌آموزان به‌راحتی و به‌سرعت آن‌ها را یاد می‌گیرند.

 

 زبان ترکی یک زبان ضمیر انداز است : 

(ممکن است بنابه دلایلی) فاعل و مفعول‌ها را از قلم بیندارید. فاعل‌های زبان ترکی طبق قاعدۀ–فاعل-فعل، در کنار فعل و سایر مسند‌ها ظاهر می‌شود. پس، اگر می‌خواهید بگویید (I am laughing)، فقط کافیست بگویید:

(laugh-Progressive- I)  gülüyorum

فاعل به شکل یک وند با فعل نشانه‌گذاری شده.

 

ترتیب کلمات منعطف : 

در زبان ترکی، برخلاف زبان انگلیسی، مفعول مستقیم قبل از فعل می‌آید، یعنی، وقتی‌که به انگلیسی می‌گویید ‘I am reading a book’ ، در زبان ترکی می‌گویید I am a book reading. این ترتیب کلمۀ خنثی است. می‌توانید با روش‌های مختلف ترتیب کلمات یک جمله را تغییر دهید. محدودیت‌هایی راجع‌به  انواع ترتیب کلمات وجود دارند که در فصل‌های بعدی به آن‌ها پرداخته خواهد شد، اما در مقایسه با زبان انگلیسی، الگوهای ترتیب کلمات در ترکی بسیار قابل تغییر‌اند.

 

پرکردن جاهای خالی : 

زبان ترکی مانند انگلیسی ، کلماتی از قبیل am, is, are, the ندارد. بنابراین، معادل ترکی این جملۀ انگلیسی

’the car is blue’ ، (car blue) araba mavi

است  و

‘the man laughed,(مرد خندید)،  (man laughed) adam güldü

است. معنی و رابطۀ گرامری  که با این کلمات نشان داده شده‌اند، با وندها در زبان ترکی علامت‌گذاری می‌شوند.

 

الفبای ترکی :

زبان ترکی از سال 1928 از نوعی از الفبای لاتین برای نوشتن استفاده می‌کند. این الفبای اخیر جایگزین الفبای ترکی عثمانی که مبنای فارسی داشت، شد. این تغییرات به‌عنوان بخشی از اصلاحات متعدد زبان ترکی بودند که بعد از پیدایش جمهوری ترکیه در سال 1923 رخ دادند. در بسیاری از موارد، زبان ترکی دقیقاً همان‌گونه که تلفظ می‌شود، هجی هم می‌شود، یعنی هر کلمه با یک صدای مجزا برابر است.

 

واژگان و لغات زبان ترکی : 

لغات زبان ترکی لزوماً شبیه به لغات زبان‌های اروپایی نیستند زیرا زبان ترکی به یک خانوادۀ زبانی دیگر تعلق دارد( زبان‌های آلتایی و اورال)، اما ترکی از انگلیسی و سایر زبان‌های اروپایی و نیز عربی و  فارسی، لغات بسیار زیادی را قرض گرفته است.
اینکه فکر کنید می‌توانید زبان مدرن ترکی را  به‌خاطر آشنایی قبلی با زبان‌های عربی و فارسی، به‌آسانی یاد بگیرید، امری غیرمعقول است.

آموزش گرامر زبان ترکی


شما عزیزان به‌منظور کسب اطلاعات بیشتر درمورد کلاس‌های زبان ترکی با کارشناسان آکادمی دید تماس بگیرید.