نقش نما ها درزبان ترکی استانبولی

نقش نما ها درزبان ترکی استانبولی چیست؟

در این بخش به مبحث نقش نما ها درزبان ترکی خواهیم پرداخت. درباره ی حالت مفعولی مستقیم، مفعولی غیر مستقیم،حالت دری، ازی و ابزاری بحث خواهیم کرد. حالت فاعلی در زبان ترکی به لحاظ صداشناسی تعریف نشده است، به بیانی دیگر، آن در این زبان مشخص نشده است. در نتیجه در  مورد آن بحث نمی کینم.

فهرست مطالب

4.1 (حالت دستوری اسم یا گروه اسمی که مکان یا وضعیت را نشان میدهد و در فارسی با حرف اضافه ی "در" یا "اندر"مشخص میشود-حالت دری)

در اینجا فهرستی از این نقش نما ها درزبان ترکی ، وند هایشان را با چند مثال را آورده ایم. در قسمت های بعدی به هر کدام از نقش نماها با جزئیات بیشتر خواهیم پرداخت. صامت های(حروف بیصدا) /n/ و /y/  در داخل پرانتز، همان صامتهای”buffer” (در تلفظ و املا) هستند و زمانی پدیدار میشوند که پسوندها به کلماتیکه به حروف صدادار ختم میشوند، بچسبند. /n/ به بعد از ضمائری که به مصوتها ختم میشوند و علامت مالکیت میچسبد، /y/ هر جایی ظاهر میشود (هیچ محدودیتی ندارد که کجا قرار بگیرد). حالت های مفعولی مستقیم و مالکیت دستخوش هماهنگی واکه ای I گونه میشوند، بقیه ی حالت ها بر اساس هماهنگی واکه ای A گونه، تغییر می کنند. حالت های "دری" و "ازی" نیز دستخوش همگونی حروف بیصدا میشوند.

ضمیر

اسم مالکیت

اسم خالی

 

 

Ben

kedisi

kedi

فاعلی

ben-i

kedisi-n

kedi-yi

-(y/n)i/ı/u¨ /u

مفعول مستقیم

ban-a

kedisi-ne

kediye          

-(y/n)e/a

برایی

ben-de

kedisi-nde

kedi-de

(n)de/(n)da/te/ta

دری

ben-den

kedisi-nden

kedi-den

-(n)den/(n)dan/ten/tan

ازی

ben(im)-le

kedisi-yle

kedi-yle

-(y)la/e

ابزاری

ben-im

kedisi-nin

kedi-nin

-(n)in/ın/u¨ n/un/im

مالکی

 

 

  1.  

حالت اندری/ دری (توضیح در قسمت بالا)

حالت دری نشانگر موقعیت مکانی عملی است که رخ می دهد (مثلا:ev ، "در خانه"). این ها درواقع مثال هایی هستند که در آنها از حروف اضافه ای همچون at,on,in (در)در زبان انگلیسی اسفاده می کنید. چنین روابطی که با حروف اضافه مشخص می شوند، در قالب نقش نما ها درزبان ترکی ،  که به آخر اسم میچسبند نشان داده میشوند.

حالت دری با چند فعل که روابط مکانی در آنها ناپیداست نیز استفاده میشود، مثل -DA anlas¸- (موافقت بر سر چیزی). به بیانی دیگر، تعدادی از فعل ها برای تکمیل خود به نقش نمای حالت دری نیاز دارند، اما تعدادشان اندک است. درغیرایصورت، نقش حالت دری بسیار واضخ و قابل پیش بینی ست.

نقش نمای دری-DA  هم دستخوش هماهنگی واکه ای و هم همگونی حروف بیصدا قرار میگیرد. زمانیکه اسمی که به آن چسبیده، یکی از حروف بیصدای p, t, k, s, s¸, ¸c, h, f, را دارد، حرف بیصدای(صامت) پسوند حالت دری بصورت t ظاهر میشود. اگر به هر صامت یا مصوت دیگری چسبیده باشد، حرف بیصدا بصورت d ظاهرمیشود.

 

 

هماهنگی واکه ای

 

همگونی حروف بیصدا

 

به آخرین مصوت کلمه نگاه کنید

اگر e, i, u¨ , o¨ + e

اگر a, ı, u, o + a 

 

به آخرین صدای کلمه نگاه کنید:

اگر p, t, k, s, s¸, c¸, h, f + t

اگر صامت یا مصوت دیگریست+d

 

دقت داشته باشید که استثناهایی در مورد قانون هماهنگی واکه ای وجود دارد. دو تا از رایج ترین مثال ها، شامل مثال های زیر است:

saat – saatte

terminal – terminalde

 

برای اینکه این حروف را راحتتر بخاطر بسپارید، تصور کنید که این ها حروف بیصدای کلمه ی ‘KEPT FISH’ بعلاوه ی و هستند.

  

در این قسمت مثال هایی آورده شده است:

Londra ˙Ingiltere’de.

˙Istanbul batıda.

Erzurum do˘guda.

Sinop kuzeyde.

Mustafa Bey ofiste.

Metin Kas¸’ta, tatilde.

Toplantı saat kac¸ta?

زمانیکه حالت دری به اسمی چسبیده که حالت ملکی سوم شخص یا یک نشانه ی ترکیبی   -(s) I دارد، قبل از نقش نما، -n را میگذاریم. زمانیکه –n حاضر باشد، حالت دری همواره با -d ظاهر میشود زیرا –n یک صامت صدادار است.

(در ماشین)araba-da vs. bebek arabası-nda(در ماشین ببک)

çanta-da vs. Osman’ın çantası-nda

(در دانشگاه)u¨niversite-de vs. I˙stanbul U¨ niversitesi’nde(در دانشگاه استانبول)

در قسمت زیر به ظاهر شدن –n با حالت دری که به ضمائر چسبیده، دقت کنید. ضمیر سوم شخص مفرد –n با حالت دری دارد زیرا به حرف صدادار(مصوت) ختم میشود، ان را با سایر ضمائر مقایسه کنید. همچنین به نحوه ی استفاده ی –n در ضمائر اشاره ی bu (این)، و ᶊu (آن)، دقت کنید.

ben-de, sen-de, o-nda, biz-de, siz-de, onlar-da, bu-nda, ᶊu-nda

 

تمرین1: به کلمات زیر -de, -da, -te, or –ta را اضافه کنید:

  kitap----- sinema-----   C¸ in-----------   Bebek---
 gazete--------  ¨universite---------   Japonya----------- bekBe----------
masa----------  kamp¨us---------    Pakistan------------- Ankara---------   
banka---------  c¸ ¨ol---------- Erzurum-------------- T¨urkiye----------
radyo----------  saat--------------- A˘grı --------------- Milan----------
 taksi----------  profeso¨r----------  ofis-------------- U¨ rdu¨n---------
 g¨uney-------- sınıf------------ ders-------------- Ev---------
  ¨uc¸----------- adam-----------  sokak------------ Yunanistan---------
    terminal-------- batı----------- do˘gu----------- bes¸-----------

             

در این مقاله درباره نقش نماها در زبان ترکی استانبولی می آموزید

 

تمرین2 : برای کامل کردن جمله های زیر de, -da, -te, or –ta را اضافه کنید.

 

1. Bu ¨universite--------------- c¸ok yabancı ¨o˘grenci var mı?

2. Ankara------------- c¸ok saray var mı?

3. Bura------------ c¸ok turist var mı?

4. Otel------------- yer var mı?

5. Otob¨us----------- bos¸ yer var mı?

6. Bu sınıf---------- ˙Ingiliz ¨o˘grenci var mı?

7. Bu CD----------- T¨urkc¸e s¸arkı var mı?

8. Kitapc¸ı -----------Arapc¸a kitap var mı?

9. K¨ut¨uphane---------- T¨urkc¸e dergi var mı?

10. I˙stanbul U¨ niversitesi-------------- kac¸ tane ku¨tu¨phane var?

11. O lokanta------------ tuvalet var mı?

12. Siz------------ T¨urk kahvesi var mı?

13. Bu okul--------- Fransız profes¨or var mı?

14. Bu foto˘graf ---------yas¸lı bir adam var mı?

15. Bu c¸anta------- para var mı?

16. Sen--------- fazla kalem var mı?

17. Ahmet-------- anahtar var mı?

18. O--------- saat var mı?

19. Buralar--------- postane var mı?

20. Bu sokak--------- hastane var mı?

21. Bu s¸ehir-------- c¸ok cami var mı?

22. Bu aks¸am televizyon --------------g¨uzel bir film var mı?

23. Saat dokuz------------- tren var mı?

 

تمرین 3: جملات را با ماه ها مرتب کرده و جملات را کامل کنید.

1. Sevgililer g¨un¨u ---------- .       Ocak

2. Yılbas¸ı -----------.          S¸ubat

3. S¸ ¨ukran G¨un¨u ------------.          Mart

4. Cadılar Bayramı----------.       Nisan

5. Cumhuriyet Bayramı ----------.       Mayıs

6. Zafer Bayramı----------.      Haziran

7. C¸ ocuk Bayramı --------.     Temmuz

8. Genc¸lik ve Spor Bayramı --------.       A˘gustos

9. Benim do˘gumg¨un¨um ---.     Eyl¨ul

 Ekim

 Kasım

Aralık


وبسایت دید ارائه دهنده حرفه ای ترین مقالات آموزش خوخوان گرامر زبان ترکی استانبولی است. همچنین، شما می توانید با حرفه ای ترین دوره های زبان ترکی استانبولی دید، ترکی را در 6 ماه فرا بگیرید.